Nëna e Aafia Siddikui kishte folur me Aafin në telefon në ramazanin e kaluar, duke thënë: "Unë e gjej situatën në të cilën ju jeni shtypëse dhe të padurueshme."

Aafia u përgjigj, "Unë e shoh të Dërguarin e Allahut (salallahu alejhi ue selam) në ëndrrat e mia çdo natë. Në një çast, ai më tha mua, "tregoj nënës tuaj të mos pikëllohet, se ajo që Allahu e ka të ruajtur për atë në Ahiret, është më e mirë..."

Në një ëndërr tjetër i Dërguari i Allahut (salallahu alejhi ue selam) e mori Aafian që ta takoj gruan e tij të bekuar Aishen '(radiallahu anha) dhe tha,"takoje bijën tonë, Aafin."

SubhanAllaah!: (Të jetë vajza e profetit salallahu alejhi ue selem!!!

Sa prej nesh e kanë parë profetin e bekuar një herë në ëndrrat tona, e lëre më çdo natë???

"Pushtetin që ju ia keni dhënë atyre që të më torturojnë, të më dhunojnë dhe çdo herë që tua lejoni atyre që ata të më kontrollojnë mua lakuriq. Unë jam e vdekur. Isha e vdekur që nga hera e parë kur më dhunuan, më kanë kontrolluar lakuriq, çdo herë që ju më paraqitni para gjygjit jam e kontrolluar lakuriq... Më lini rehat ose më ktheni mbrapa në vendin tim në Pakistan." [Aafia Siddiqui]

Si mund të rrish duarkryq dhe të mos bësh asgjë, kur i Dërguari i Allahut salallahu alejhi ue selem merr hapin për ta ngushëlluar atë? Si mund të rrish mbrapa dhe të mos bësh asgjë? /freeaafia.org/

https://www.youtube.com/watch?v=5vvZ-QKHdHU

Sipas të dhënave të fundit të ofruara për Reuters në një sulm që i vrau 25 vetë, duke përfshirë 4 fëmijë, dhe se sulmi kishte shkatërruar pjesë të spitalit dhe supozohet se numri i të vdekurve do të rritet më tej për shkak të numrit të madh të viktimave.

Në dy javët e fundit forcat e regjimit kriminel të Asadit kryen sulme të vazhdueshme me fuçi- bomba mbi civilët e lagjestë Aleppos dhe rrethinat e tij në të cilat deri më tani janë vrarë më shumë se 1 000 persona, duke përfshirë edhe disa qindra fëmijë.

Observatorët sirian për të drejtat e njeriut thonë se sulmi i së shtunës e goditi tregun e kaltër në lagjen në Tarik el- Bab, duke shtuar se të paktën 25 persona u vranë dhe dhjetëra të tjerë u plagosën.

AFP njofton se helikopterët e regjimit sirian hodhën fuqi-bomba në tregun e gjelbër, i cili ndodhet pranë spitalit dhe në mesin e viktimave, ndër të tjera, gjenden 4 fëmijë, një adoleshent dhe një grua.

I ashtuquajturi Komisioni i përgjithshëm i revolucionit sirian, një rrjet i aktivistëve në terren i përshkroi bombardimet si një masakër. "Në sulm u vu në shënjestër pazari i mbushur, ku njerëzit blejnë perime dhe mallra shtëpiake," u tha aty.

Para disa ditësh, Irani Daily Brief shfaqi se garda revolucionare iraniane nëpërmjet llogarive Twitter e ka përshëndetur përdorimin e " bombave -fuqi vdekjeprurëse" nga forcat e Asadit në Aleppo.

Shkroj: Hakimul Umme Eshref Ali Tehanevi (Thanevi)

Përktheu: Emrulla Kamberi

Përse i Dërguari i Allahut nuk ishte engjëll?

Shkruan: Shejhu, Edukatori i madh, dijetari i famshëm, Eshref Ali Ettehanevij, i njohur si “I urti i Ummetit”,  i vdekur në vitin 1362 hixhri/ 1943

لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا (٢١)

21. Ju e kishit shembullin më të lartë në të dërguarin e All-llahut, kuptohet, ai që shpreson në shpërblimin e All-llahut në botën jetër, ai që atë shpresë e shoqëron duke e përmendur shumë shpesh All-llahun. (El-Ahzab, 21). Ky ajet thekson se i Dërguari i Allahut salallahu alejhi ve selem, është shëmbëlltyrë e mirë, por, ku ishte qëllimi i Allahut të Madhëruar që e dërgoi të Dërguarin e Tij shëmbëlltyrë?

Qëllimi ishte që të ketë persona të formuar në formën e “shëmbëlltyrës”. Kisha lexuar në lidhje me këtë, një tekst të një hoxhe studiues, që thoshte se shembulli i të Dërguarit – Salallahu alejhi ve selem dhe shembulli ynë, është sikurse shembulli i një njeriu që i ka dhënë rrobaqepësit një beze të bëjë një xhybe “Achkan”.(Achkan: veshje indo-pakistaneze). Bashkë me bezen i ka dhënë edhe një xhybe te gatshme për ta pasur model të qepjes, për ta bërë edhe madhësinë të njëjtë. Rrobaqepësi e qepi të tërën njëjtë me modelin që i ishte dhënë, gjatësia e njëjtë, gjerësia po ashtu, pa asnjë mangësi nga modeli i dhënë, vetëm njërën nga dy mëngët e krahëve e bëri më të shkurtër se tjetri për një pëllëmbë. Ç’duhet të bëjë i zoti i rrobës, vallë?! Të pranoj xhyben apo t’ia hedhë duke i mëshuar rrobaqepësit kokës ? Apo të pranoj thënien e rrobaqepësit se “xhybja” në të gjitha detajet është e njëjtë sikurse “xhybja” model, përveç dallimit në njërën nga dy mëngët?     Kurrsesi. Do ta marr vlerën e plotë të bezes.

Dije se ligjet e dispozitat të cilat i ka zbritur i Madhëruari janë të plota e të përsosura, i Dërguari, salallahu alejhi ve selem, është shëmbëlltyra e tyre praktike. Sikur veprat e një njeriu të jenë sipas shëmbëlltyrës, janë të pranueshme, nëse jo atëherë nuk janë të pranueshme. Nëse namazi yt është i njëjtë si namazi i tij, salallahu alejhi ve selem, është në rregull, nëse jo, atëherë nuk është gjë. Nëse dhikri yt është sikur dhikri i tij, është dhikr, nëse jo, atëherë është një gjë që të çon në mëkat. Duheni të vëreni se p.sh. nëse dikush në vend se t’i bëjë dy sexhde e bënë vetëm një, nuk ka falur namaz; ai duhet ta përsëris namazin. Nëse ndonjëri lexon Kur’an duke qenë xhunub, nuk do të bëjë sevap, por do të bëjë mëkat që do të meritoj dënim për të. Të këtij lloji janë emrat hyjnorë. Nuk i lejohet askujt të emëroj Allahun me ndonjë emër nga vetja e tij. Nëse agjëron, nuk është në rregull agjërimi yt, vetëm nëse përputhet me agjërimin e të Dërguarit, salallahu alejhi ve selem. Poashtu nuk është në rregull haxhi yt vetëm nëse kryhet në përputhje me haxhillëkun e të Dërguarit, salallahu alejhi ve selem. Ai i cili nuk vesh hiramin e haxhit, p.sh. nuk është haxhi, pa marrë parasysh se sa veprime tjera të haxhillëkut i kryen. Po ashtu zeqati nuk është në rregull vetëm nëse kryhet sipas mësimeve të tij, salallahu alejhi ve selem, edhe sikur të jap tërë pasurinë e tij në të kundërtën e asaj që urdhëron sheriati, nuk do të ishte dhënësi i zeqatit. Këto shembuj ishin rreth shtyllave të jashtme të Islamit, mat me këto veprat e brendshme, i njëjti rregull vlen për të gjitha çështjet shoqërore e jo shoqërore.

Përse i Dërguari i Allahut nuk ishte engjëll?

Allahu nuk na ka dërguar neve të dërguar engjëll, urtësia në atë është se engjëlli nuk do të ishte shëmbëlltyrë për neve njerëzit. Engjëlli nuk ka ha, nuk pi, nuk martohet nuk jeton jetë shoqërore. Sikur të ishte i dërguar nuk do të bënte tjetër pos të na i lexonte ligjet, e ky mision do të mundej të kryhej duke zbrit Librin e shkruar, me rregullat dhe dispozitat, që do ta lexonim të gjithë ne, e do të punonim me atë që është e shkruar në atë libër; Pra me dërgimin e engjëllit nuk do të arrihej diç më tepër sesa vetëm me zbritjen e Librit pa dërguar pejgamber. Allahu nuk e deshi këtë. Ai e bëri të Dërguarin nga rasa jonë njerëzore, ha nga ajo që ne hamë, pi nga ajo që ne pimë, martohet, mban marrëdhënie shoqërore me njerëzit e kryen veprimet shoqërore e qytetare, i dha Librin i cili përmban ligjet të cilat vetë i Dërguari punoi me to, për të na e lehtësuar neve të punojmë me ato ligje; për këtë, Allahu i Madhëruar tha:

وَمَا أَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِينَ إِلا إِنَّهُمْ لَيَأْكُلُونَ الطَّعَامَ وَيَمْشُونَ فِي الأسْوَاقِ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً أَتَصْبِرُونَ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيرًا (٢٠)

20. Ne para teje dërguam pejgamber të tjerë, por edhe ata ishin të dërguar që kanë ngrënë ushqim, që kanë ecur e shëtitur nëpër tregje. Ne bëmë njërin prej jush sprovë për tjetrin se a do të jeni të durueshëm. E Zoti yt është Ai që sheh çdo gjë. )ِEl Furkan, 20)

Në një vend tjetër thotë:”

وَلَوْ جَعَلْنَاهُ مَلَكًا لَجَعَلْنَاهُ رَجُلا وَلَلَبَسْنَا عَلَيْهِمْ مَا يَلْبِسُونَ (٩)

9. Sikur ta bënim Ne atë (të dërguarin) engjëll, atë do ta bënim (në formë) njeriu e do t'ua përzienim (ngatërronim) atyre atë që i përzien ata vetes së tyre. (El En’am,9)

Përzgjedhja e zotërisë së të Dërguarve

Virtytet e të Dërguarit, salallahu alejhi ve selem, janë më të shumta se virtytet e engjëjve; por urtësia hyjnore deshi që i Dërguari, salallahu alejhi ve selem, të jetë nga raca njerëzore, që të jetë shëmbëlltyrë në të gjitha sjelljet njerëzore, a nuk e sheh se ai, salallahu alejhi ve selem, kaloi gjithë atë që e kalon njeriu, kishte bashkëshorte, i martoi fëmijët e tij, përjetoi pikëllime, e i vdiqën disa vajza, kaloi nëpër pozita të ndryshme në jetë, e gjithë kjo për të formuar për ne metodë pune. Por vallë, a shohim se sa përputhet ndonjë veprim prej veprimeve tona me shëmbëlltyrën pejgamberike, nëse hasin në ndonjë rast gëzimi apo pikëllimi, nuk vërejmë se jemi në nivel të njëjtë me atë që është shëmbëlltyrë për ne dhe metodë veprimi. Të rikujtojmë shembullin e rrobaqepësit, të cilin i zoti i bezes ja dha xhyben  fytyrës, sepse ja kish bërë njërën nga mëngët më të shkurtër se tjetra. Ajo ishte vetëm për një pëllëmbë me e shkurtër se tjetra. Sikur të mos kishte qep hiç xhybe, por nga bezja të kish bërë vetëm disa copa të prera e ato copa të ja kish dhënë zotërisë, çdo të kish bërë me të? Çfarë lloji dënimi do të kish marrë, veçanërisht nëse do të kishte mundësi ta dënonte?.

Pasha Allahun e Madhëruar, veprat tona janë njëjtë si shembulli i xhybes, ne i bëjmë copa copë, e i gjuajt te Allahu. Janë shumë larg të jenë të njëjta si modeli i bërë për ne dhe metoda me të cilën jemi të obliguar.

Nuk e tepruam, kur përdorëm fjalët mësipërm. A nuk e sheh se qepja e rrobës njëjtë sipas modelit (xhybes), ishte kusht themelor, kurse ai që i bëri copa copë e ndryshoi tërësisht prej origjinalit që duhej të bëjë, pasi nuk mund të përdoren copëzat për asnjë qëllim, e lere më të përdoren si xhybe, po ashtu njëjtë, flefshmëria e veprave tona varet prej besimit. Nëse dikush vepron ndonjë vepër në mungesë të besimit, do të ishte sikur ai që bënë rrobën copa copë, në vend se të qep xhybe.

I Dërguari, salallahu alejhi ve selem, nuk ishte si të gjithë njerëzit

Gabim fatal është krahasimi që e bëjnë disa njerëz, kur krahasojnë të Dërguarin, salallahu alejhi ve selem, me veten e tyre, aftësitë e tij me aftësitë e tyre, pasi Ai ishte “njeri jo sikur njerëzit, por, ishte si Safiri në mes të gurëve”, pasi Safiri është “gurë” por, dallimi mes gurit të rëndomtë dhe safirit është si dallimi mes qiellit dhe tokës. Sikur dikush ta krahasoj safirin me gurin për shkak se është prej llojit të gurit, do t’i thuhej: mendja jote le të gjuhet me gurë. Për këtë nuk lejohet të krahasojmë të dërguarin me veten tonë, duke menduar se ai ishte nga ne njerëzit. Po a janë të gjithë njerëzit të njëjtë? Prej tyre ka që janë të zi si korb, edhe ky është një qenie njerëzore, por, ka njeri tjetër që është si Jusufi alejhiselam në hijeshi, a janë këta të dy të njëjtë? A lejohet të krahasohet njëri me tjetrin? Jo. Kurrsesi. Sepse dallimi mes tyre është i madh, saqë sikur dikush të mos ketë parë vetëm Jusufin e dytë, pastaj e sheh edhe të ziun, nuk do të bindej se është nga lloji njerëzorë. Ndoshta do të kish menduar se është xhinë apo dreq, sepse njerëz sipas bindjes së tij, janë ata të cilët janë në bukurinë e “Jusufit”. Kështu pra, i Dërguari, salallahu ajehi ve selem, ishte njeri, ai që e ka parë atë, ndoshta nuk na konsideron njerëz fare, ndoshta do të kish menduar se jemi gomarë e qe. Nga këtu lindën tre grupe: një grup nuk e sheh të Dërguarin njeri, atij i përshkruan atribute hyjnore. Grupi tjetër e sheh njeri, si të tjerët. Të dytë janë në gabim të rëndë. Grupi i tretë është i mesëm, e sheh të Dërguarin njeri, por Atë e sheh si më të lartësuar e më të ngritur se të gjithë njerëzit, duke thënë:” Ai ishte njeri jo si njerëzit, por, ishte si Safiri në mes të gurëve”.

Disave të kulturuar me kulturë perëndimore, iu është keqësuar gjendja fetare aq shumë, saqë nuk lejohet  të martohen me vajza myslimane

Është për keqardhje, se disa djem të cilët martohen me vajza myslimane, janë aq liberal, si rezultat i arsimimit modern, saqë nuk ju mbet asnjë lidhje me fenë e besimin. Shqiptojnë fjalë kufri (fjalë që i largojnë nga Islami), pa mos u brengosur. Familjarët e vajzave gëzon pa masë që i kanë martuar vajzat e tyre dhe kanë zbatuar një synet prej syneteve të Dërguarit, salallahu alejhi ve selem, e që në realitet zbatimi i këtij syneti kushtëzohet me imanin. Allahu më së miri e dinë se sa e sa herë dhëndëri ka dal prej Islamit. A nuk përputhet plotësisht, shembulli i më parë, se rrobaqepësi ka bërë prej bezes së tërë, copëza, pastaj donë të qep nga ato copëza një xhybe. Më parë, ankoheshim se xhybja nuk ishte qepur njëjtë si modeli i saj, ti cilin ja kishim dhënë rrobaqepësit, i cili e kish bërë njërën mëngë më të shkurtër për një pëllëmbë. Kurse këtu, në këtë rast nuk ka mbetur as mëngë e as krah. Përkundër kësaj, mendohet se “xhybja” është gati. Kishte një rast ku një vajzë, besimtare e mirë, ishte martuar me një “të kulturuar me kulturë moderne”, i cili predikonte para masës se i Dërguari, salallahu alejhi ve selem, ishte vërtetë një reformator i madh, për këtë ky modernist edhe e donte shumë. Por, qenësia e Tij i Dërguar nga Allahu është besim fetar! Allahu na ruajt nga këto lajthitje. Këto janë fjalë kufri, me to prishet lidhja martesore. Nëse familjarëve u thuhet kjo, ata në vend që t’i kushtojnë vëmendje të vërtetës, grinden e thonë se ky dijetar e nënçmon familjen tonë dhe e fyen.

Ka ardhur koha kur duhet të kushtohet vëmendje, e të shihet nëse dhëndri është mysliman apo ç’është? Në të kaluarën hulumtohej për të parë se a është dhëndëri i devotshëm apo jo? Tregimi i mësipërm, vërteton thënien se veprat tona nuk janë më vetëm të prishura, por edhe të pavlefshme. Është për t’u çuditur se ne presim nga Allahu shpërblim për ato vepra, duke menduar se janë vepra të mira.

Do të dish kur të ulet pluhuri

A kalë ke nën këmbët e tua apo gomarë

EBU HANIFE SELEFITE FIKHU-EL-EKBER DHE E VERTETA

Abdullah bin Hamid Ali

Ebu Hanife,ne librin Fikhu-l-Ekber,shprehet mbi atributet e Zotit duke thene:

"Ai ka dore,fytyre dhe un... Keshtu qe ate cfare Ai vete,i Lartesuar qofte,permend ne Kur'an mbi fytyren,doren dhe unin,te tera keto jane atribute te Tij,pa modalitet (apo pershkrim)"

Ketu nuk thuhet qe dora e Tij nenkupton fuqine apo miresine e Tij sepse kjo do te shpinte ne mohimin e cilesive te Allahut,gje te cilen e bejne me qendrime te tilla Kaderinjte dhe Mu'tezilet.(8)

Pra,dora eshte nje nga atributet e Zotit pa modalitet (apo pershkrim). Ne te njejten kohe hidherimi dhe kenaqesia jane dy atribute te Allahut,pa modalitet (apo pershkrim)..."

Eshte e domosdoshme te kuptohet fakti qe,Fikhu-l-Ekber konsiderohet si libri i pare i shkruar mbi Tevhidin ne kohen e Tabi'ineve.Libri i pare i realizuar ne menyre te organizuar e metodike,ne nje periudhe kontroversiteti te theksuar kur Sunitet po perpiqeshin te hidhnin bazat e drejta te Islamit e ky mund te jete shkaku i prezences se ndonje qendimi te diskutueshem.

Padyshim qe Selefite,kenaqen pamase kur gjejne qendrime te tilla si ai me siper pasi ne dukje sikur forcon kredibilitetin e argumenteve te tyre mbi ate qe ata vete i quajne quajne "Atribute te  Allahut",si dora,fytyra,syte,kemba,ana,kerciu,uni etj.

Ata lehtesisht mund te pretendojne se akideja e tyre eshte e sakte dhe ne pajtim me ate te Selefit,perderisa Imam Ebu Hanife i cili eshte nje nga Selefet, thote ne Fikhu-el-Ekber qe Allahu ka dore dhe dora e Tij eshte cilesi e Zotit, ngjashem me ate qe vete ata besojne.

Keshtu,ne pamje te pare duket se me kaq diskutimi perfundon dhe Selefite kane provuar tashme se kane fituar ne ate qe pretendojne.

Gjithsesi neve themi se ekzistojne nje numer i madh elementesh qe duhet te merren ne konsiderate para se te pranohen argumentet e tyre.

Se pari,nese pranojme qe libri Fikhu-el-Ekber,eshte veper autentike dhe e vertetuar e Ebu Hanifes dhe se ajo perfaqeson akiden e Selefit,atehere Selefite e sotem duhet te pranojne cdo gje qe permban ky liber. Pra,ata duhet te pranojne qendrimin e Ebu Hanifes mbi te folurit e Allahut kur shprehet:

"Dhe Ai flet por jo si te folurit tone. Ne flasim me mjete dhe shkronja,ndersa Allahu nuk flet me to. Shkronjat jane te krijuara kurse Fjala e Allahut xh.sh eshte e pakrijuar"

Ne kete kontekst,Ebu Hanife thote se Allahu i Lartesuar kur flet, flet pa shkronja.Por Selefite besojne  se Allahu flet me shkronja e tinguj.

Ja,ky eshte nje tjeter rast seleksionimi abuziv apo keqperdorimi i fjaleve te Selefit e cfare u atribohet atyre nga ana e Selefive ne perpjekje per te mbushur mendjen se kredoja qe ata ndjekin eshte ne perputhje me ate te Selefit kur ne fakt nuk eshte keshtu.

Duke i shtuar kesaj faktin qe Selefite jane ata qe besojne se versioni aktual i Kitab-el-Ibaneh en Usul-el Dijaneh,atribuar Imam Ebu Hasan El-Esh'ariut,eshte vertet liber i shkruar nga ky i fundit.

Edhe pse ne ate liber thuhet se Imam Ebu Hanife besonte se Kur'ani ishte i krijuar! Por nese Selefite e pranojne Fikhu-el-Ekber si veper reale e Ebu Hanifes,atehere ata duhet te pranojne fjalet e tij qe bien ndesh me kete qendrim kur ai thote:

"Kur'ani eshte Fjala e Allahut(Lartesuar qofte) i shkruar ne leter,i mbrojtur ne zemra,i recituar ne gjuhe,i reveluar Pejgamberit s.a.v.s dhe familjes se tij.Shqiptimi yne i Kur'anit eshte e krijuar,recitimi jone eshte i krijuar gjithashtu ,ndersa Kur'ani vete eshte i pakrijuar"

Si mund te ishte Imami me i qarte se kaq? Ai shprehimisht thote ne Fikhu-el-Ekber qe:"Kur'ani eshte i pakrijuar".Por Selefite pretendojne se pershkrimi ne el-Ibaneh ku Ebu Hanife thuhet se besonte se Kur'ani eshte i krijuar,ne fakt eshte mendim i vete Esh'ariut e nga ana tjeter Fikhu-l-Ekber e konsiderojne si nje veper autentike te Ebu Hanifes.

Nga ana tjeter Imam Esh'ariu nuk e radhit Ebu Hanifen mes atyre qe besonin se Kur'ani eshte i krijuar as ne veprat e tij te mevonshme e me te mireformuluara si 'Mekalat-el-Islamijine' edhe pse sipas Selefive Kitab-el-Ibaneh ishte libri i tij i fundit.

Si e shpjegojne ata faktin qe Imam Esh'ariu, priti deri ne vepren e tij te fundit,te permendte Ebu Hanifen i cili tashme kishte vdekur para me shume se nje shekulli,madje ta pershkruante ate si ithtar te mendimit se Kur'ani eshte i krijuar nderkohe qe nuk e kishte permendur fare ne ato vepra qe vete Selefite besojne se jane veprat e tij te me hershme?!

A nuk e dinte Esh'ariu se Imam Ebu Hanife ishte autori i Fikhu-el-Ekber?!

Ata nuk mund t'i ndjekin si te verteta qe te dy versionet.

Ose Fikhu-el-Ekber eshte vepra e Ebu Hanifes,gje qe perjashton mendimin se Kitab-l-Ibanehne formen e tij aktuale,eshte veper e Esh'ariut.Ose libri aktual Kitab-el-Ibaneh eshte vepra e Ebu Hasan el-Esh'ariut,qe do te thote se Fikhu-l-Ekber nuk i perket Ebu Hanifes.

E nese Fikhu-l-Ekber eshte veper e Ebu Hanifes,liber te cilin Selefite e perdorin si prove se akideja e tyre nuk dallon nga akideja e ketij dijetari,atehere ata duhet ta pranojne kete liber ne teresi,pa bere perjashtime.

Tani,persa i perket qendrimit ne Fikhu-l-Ekber se fytyra,dora apo uni e te tjera jane cilesi te Zotit,ne duhet te marrim ne konsiderate vecanerisht dy gjera:

1 - Imam Tahaviu,nuk e permend as duart,fytyren apo unin ne akiden e tij dhe libri i tij eshte pranuar si nje nga prezantuesit e akides se Imam Ebu hanifes dhe dy shokeve te tij,Ebu Jusufit dhe Muhamed Shejbaniut.

2 – Se dyti,si ne cdo liber tjeter edhe ne Fikhu-l-Ekber,cdo koment duhet ta marrim sipas kontekstit.

Sipas Fikhu-l-Ekber,kemi dy ndarje kryesore te cilesive te Allahut,te njohura si

- 'Atribute  te Qenies' - dhatije

- 'Atribute  te Veprimit' - thubutije

Atributet e Qenies (apo thene ndryshe cilesite thelbesore sh.p) jane veti esenciale thelbesore te qenies se Allahut.

Ndersa atributet e veprimit, jane ato cilesi qe kane te bejne me c'ndodh jashte qenies se Tij e perderisa Ai vete eshte pergjegjes per te tilla veprime,atehere ato i perkasin Atij dhe quhen 'Atribute te Veprimit ose Vepruese'

Imam Ebu Hanife shpjegon ne librin e tij duke thene:

"Ai nuk i perngjan asnje krijese te Tij e asgje e krijuar nuk i perngjan Atij. Ai ka ekzistuar dhe do ekzistoje gjithmone me emrat dhe cilesite e Tij(hyjnore),te  qenies dhe te veprimit.

Atributet e qenies jane: jeta,fuqia,dija,te folurit,degjimi,shikimi,dhe vullneti.

Ndersa atributet e verpimit jane : Krijimi,furnizimi,frytdhenia,burimi si dhe atribute te tjera te veprimit.”

Pra atributet e qenies hyjnore te Allahut jane shtate:

1. Jeta

2. Fuqia

3. Dija

4. Te folurit

5. Degjimi

6. Shikimi

7. Vullneti

Ndersa atributet e veprimit jane:

· Krijimi,

· Furnizimi,

· Frytdhenia,

· Burimi,

· Prodhimtaria,

· Dhe atribute te tjera te veprimit.

Me pas Ebu Hanife vazhdon:

"Ai gjithmone ka ekzistuar dhe do eksistoje me emrat e atributet e Tij. Ai nuk ka pervetesuar ndonje emer apo atribut te ri."

Sipas Ebu Hanifes,Allahu ka shtate cilesi te konfirmuara te qenies apo veti thelbesore (2)ndersa nuk percakton ndonje kufi mbi numrin e cilesive te veprimit perderisa mundesite mbi ate cfare mund te veproje Allahu jane te pafundme.

Edhe pse atributet thelbesore te qenies se Zotit jane cekur si shtate,kjo nuk do te thote se keto jane te vetmet cilesi qe ka Allahu.Por mund te thuhet se ky eshte numri i tipareveteAllahut te konkluduara nga revelata hyjnore dhe arsyeja njerezore. Kurse tek Maturidinjte kemi nje numer te percaktuar te vetive te qenies.Sipas tyre atributet thelbesore te qenies e Zotit jane tete.

Tek Esh'arinjte atributet e qenies ndahen me ne detaje. Disa numerojne trembedhjete e disa te tjere permendin njezet atribute te tilla.

Se fundmi,shumica e cilesive dallojne vetem ne semantike. Ndryshimi real konsiston ne lidhje me ato qe Esh'arinjte i quajne 'Atribute Abstrakte' qe korespondojne me  ato shtate atribute te cilat Ebu Hanife i permend ne Fikhu-el-Ekber,ndersa Maturidinjte i kane shtuar te teten qe quhet 'Tekvin-gjithcka shpike,permban e zhduke'

Vini re,Ebu Hanife nuk e sjell ne fjale as doren as fytyren apo unin tek rendit atributet e qenies.Ne menyre qe lexuesi ta kete me te qarte,ja ku eshte teksti qe i paraprin permendjes se dores,fytyres e unit:

"Ai nuk i perngjan asgjeje nga krijesat e Tij dhe asnje krijese nuk i perngjan Atij.Ai gjithmone ka eksistuar dhe do te ekzistoje gjithnje me emrat e atributet e qenies se Tij (hyjnore) dhe ato te veprimit.

Thame qe atributet thelbesore apo esenciale te qenies jane:jeta,fuqia,dija,te folurit,degjimi,shikimi dhe vullneti.

Ndersa vetite e veprimit jane: krijimi,furnizimi,permbatja.shpikja,ndertimi e atribute te tjera te kesaj natyre.

Ka ekzistuar dhe do ekzistoje me emrat dhe atributet e Tij.Ai nuk ka marre ndonje emer ose atribut te ri."

Pra, nese nuk ka marre ndonje atribut te ri pervec atyre qe permendem atehere fytyra,dora dhe uni nuk hyjne ne cilesite e Zotit

Pastaj ai vazhdon:

"Ai gjithmone ka qene i ditur nga dija e Tij, pra dija ka qene atribut i Tij qe nga perjetesia.

(Ai gjithmone ka qene) i Fuqishem nga fuqia e Tij dhe fuqia ka qene atribut i Tij qe nga perjetesia.

(Ai gjithmone ka qene) Foles me te foluren e Tij dhe e folura e Tij ka qene atribut qe nga perjetesia.

(Ai gjithmone ka qene) Krijues nga vullneti i Tij kreativ (6),pra,vullneti i Tij krijues ka qene atribut i Tij qe nga perjetesia.

(Ai gjithmone ka qene) Beres nga vete vullneti i Tij per veprim(7) dhe vullneti per veprim ka qene atribut i Tij qe nga perjetesia. Beresi eshte Allahu,lartesuar qofte!.Vullneti per te vepruar ka qene qe nga perjetesia nje atribut i qenies se Tij hyjnore. Entiteti rezultativ i vullnetit te Tij per te vepruar eshte i krijuar. Kurse vullneti i Allahut xh.sh per te vepruar eshte i pakrijuar. Atributet e Tij jane te pashpikura e te pakrijuara qe ne perjetesi.Prandaj,kushdo qe thote se ato atribute jane te krijuara ose te shpikura,hesht apo bart dyshime mbi to,ai ka mohuar fene e Allahut xh.sh."

Ai gjithashtu thote:

"Allahu xh.sh, ne fakt ka folur edhe para se t'i fliste Musait a.s. Ai ishte Krijues ne perjetesine e Vet edhe pa krijuar dicka.<> (Kur'ani) .Andaj kur Zoti i foli Musait,i foli me te foluren e Tij qe e kishte atribut qe ne perjetesi.Pra,te gjitha cilesite e Tij nuk kane fillim por jane te perjetshme ne dallim nga cilesite e krijesave.

Ai ka dije por jo si dijen tone.Ka fuqi por jo si kjo jona e Ai shikon por jo si shikimi yne.Ai degjon por jo si degjimi jone.Flet por jo me te foluren qe flasin njerezit.

Ne flasim me elemente dhe shkronja,ndersa Allahu xh.sh flet pa to.Shkronjat jane te krijuara ndersa te folurit e Allahut xh.sh eshte i pakrijuar.

Ai eshte nje qenie si askush tjeter e thuhet 'qenie' per te konfirmuar ekzistencen e Tij.Ai nuk ndahet ne pjese,eshte Nje e  i Vetem dhe nuk shte i rastesishem.

Ai nuk ka konstrukt. Nuk ka kundershti.Nuk ka rival dhe nuk ka te barabarte me Te.

E se fundmi thote:

Ai ka dore,fytyre dhe un... Pra,ajo cfare Ai xh.sh ia pershkruan vetes se Tij ne Kur'an qofte dore,fytyre apo un jane atribute te Zotit pa perngjasim (ose pershkrim).

Nuk eshte thene  qe dora e Tij nenkupton forcen apo bekimin e Tij,perderisa kjo do te shpinte ne mohimin e cilesive,gje te cilen e bejne me qendrime te tilla Kaderinjte dhe Mu'tezilet.(8)

Pra,dora e Tij eshte nje nga atributet pa modalitet (apo pershkrim). Ne te njejten kohe hidherimi dhe kenaqesia jane dy cilesi te Allahut pa modalitet (apo pershkrim)..."

Pra,cfare kuptojme neve nga e gjithe kjo? Si mund te pajtojme theniet e meposhtme te Ebu Hanifes pasi permendem shtate atributet e qenies se Allahut ku diku thote:

"Ai gjithmone ka ekzistuar dhe do ekzistoje gjithnje me emrat dhe atributet e Tij.Ai nuk ka marr ndonje emer apo atribut te ri"

Dhe ne nje tjeter thenie potencon:

"Ai ka dore,fytyre e un. Ate cfare Ai xh.sh ia ka pershkruar Vetes se Tij ne Kur'an qofte dore,fytyre apo uni jane te gjitha atribute te Zotit pa perngjasim (apo pershkrim).

Une besoj se menyra me e mire per te pajtuar keto dy thenie eshte te themi se 'dora,fytyra e uni' ose i referohen nje prej atributeve te verteta te qenies se Allahut,sic ceket ne thenien e pare te Ebu Hanifes,ose i referohen nje prej atributeve te Tij te veprimit.(9)

Askush s'mund ta mohoje,se fjale te tilla qe i vihen perkrah emrit te Allahut ose potencohen ne Kur'an,i atribohen Atij drejtpersedrejti edhe pse duke i emertuar si 'atribute' nuk perkon me definicionin origjinal gjuhesor mbi termin atribut apo veti.

Nese keto i quajme atribute atehere do aplikohej forma metaforike e te shprehurit si kundrejt  te shprehurit te drejtperdrejte.E nese aplikohet kjo forme metaforike,atehere duhet te pranohet se ato qe thirren 'atribute', jane 'cilesi' metaforike.Keshtu,dora,fytyra dhe uni duhet te merren si 'dore,fytyre e un' metaforike,vecori keto qe i referohen nje atributi te vertete te Allahut qe askush s'eshte si Ai. 'Dora' ne kuptimin origjinal linguistik perdoret vetem per qeniet e krijuara.

Abdu-Rrahman ibn Al-Xhevzi duke permendur gabimet e disa mendimtareve Hanbelinj,ne fushen e interpretimit te teksteve mbi versetet e debatueshme te Kur'anit thote:

"Autoret te cilet i kam permendur,kane gabuar ne shtate lemije. Se pari,gabojne kur 'njoftimet' i konsiderojne si atribute kur ato jane thjeshte shtojca/trajta poseduese e jo cdo trajte poseduese eshte atribut apo tipar i Allahut. Edhe pse Allahu xh.sh thote: ((Dhe Une i dhashe atij shpirt nga shpirti Im)) El-Hixhr:29 Ai nuk ka ndonje atribut te njohur si 'shpirt'.Prandaj,ata qe format poseduese apo shtesat (idafe) i quajne 'atribute' jane shkaktare risish,bidatesh."

Linguisti Thaleb ne librin Taxhu-l-Arus thote:

Na'at eshte pershkrim i cili i jepet nje pjese te caktuar te trupit sikurse fjala 'i cale' (araxh) 'Sifa' (atribut) perdoret per mos-specifikim (umum) sikurse eshte termi 'i madherishem' (azim) apo 'bujar' (kerim).Keshtu Allahu xh.sh pershkruhet me cilesi 'sifa' e jo me shtesa-na'at.

Kjo do te thote qe fjala atribut (cilesi) perdoret ne forme metaforike qe te nekuptohet na'at e cila eshte nje tjeter fjale qe tregon tipar apo vecori. Dallimi konsiston se na'at pershkruan vetem nje pjese specifike te trupit si 'i cale' ose 'i verber' e fjala sifa (atribut) eshte me universale ne kuptimin e saj.

Per kete arsye Imam Buhariu perdor termin nu'ut (shumesi i na'at) ne vend te sifat (shumesi i sifa) kur i referohet pershkrimeve mbi hidherimin,te qeshuren,kemben,doren apo fytyren e Allahut, pavaresisht se Ai nuk eshte trup e as nuk ka nje te tille.

Ky do te ishte nje interpretim i pranueshem, perndryshe ne duhet te pranojme qe Ebu Hanife kundershton vetveten ku fillimisht limitizon numrin e atributeve te qenies ne shtate te tilla dhe me vone u shton atyre fytyren,unin apo doren e Allahut.

Nje pyetje tjeter e rendesishme eshte: "Pse Ebu Hanife nuk shton tek ato qe ai i konsideronte  si atribute te Zotit dhe 'kercirin,anen,syte,kemben dhe shpirtin?'

Kjo eshte e rendesishme pasi Allahu ve emrin e Tij apo peremrin pronor pas seciles prej ketyre gjerave ne Kur'an,madje dhe i Derguari s.av.s ben te njejten gje ne Hadith. Por nese une pranoj se Allahu ka fytyre,un e dore thjesht sepse Ai ia shton ketyre gjerave emrin e Tij ose i shoqeron me peremer atehere duhet te pranoj gjithashtu se Ai ka sy,shpirt,kembe,kerci,deve,shtepi,apo cdo gje tjeter pas se ciles eshte vene emri i Tij apo peremri.

Nese Selefite pajtohen me kredon e Ebu Hanifes,ata duhet te pranojne vetem ato atribute qe Ebu Hanife i ka deklaruar si te tille.Kjo do te thote qe Selefite nuk duhet te thone me se Allahu ka kembe,kercinj apo sy.

Por ne e dime qe ata nuk do e bejne kete,sepse Selefite jane shume perzgjedhes mbi cfare duan e nuk duan te pranojne nga Selefet,duke pretenduar gjithnje se akideja e tyre eshte ajo e Selefit.

Nese ata i perdorin fjalet e Ebu hanifes mbi fytyren,doren e unin si prove se ata ndjekin menhexhin dhe arsyetimin e Selefit,atehere le te thone ate qe Selefet kane thene pa u shtuar asgje fjaleve te tyre.

Pra,ne qofte se pajtohemi se keto fjale jane te Ebu Hanifes atehere ose duhet te pranojme interpretimin e pare ose te dytin ose te pranojme qe ai ka qene kontradiktor ne qendrimet e tij.

Po te jete keshtu atehere duhet te pranojme se Ebu Hanife mund te mos kete qene kompetent ne kete ceshtje.

Persa i perket referimit ne versetet e debatueshme dhe haditheve  si 'Versetet e Atributeve' (Ajatu-s-Sifat) apo 'Njoftimet e Atributeve' (Akhbaru-s-Sifat),kjo eshte terminologji specifike, qe dijetaret kane perdorur pa nenkuptuar ne fakt se te tilla atribuime te permendura ne tekste ishin atribute te Allahut. Fjalet e lertpermendura te Imam Ibn El-Xhevziut sqarojne gabimin e ketij lloj emertimi. Kjo,shpresojme qe te zgjidhe cdo konfuzion  mbi kete ceshtje.

SHENIME

(8) Me fjale te tjera,te thuash nje gje te tille je njesoj me  mohuesit e kaderit.Psh.Mu'tezilet  thone se sa here qe Allahu i pershkruan doren Vetvetes,nenkupton 'fuqine'
 

 Ne botimin e Dar-l-Kutub-l-‘Ilmijeh te vitit 1998/1418 te Kitab-l-Ibanah, ne faqen 40 thuhet:

“Harun ibn Is'hak el-Hamdani duke permendur rreth Ebu Na’imit  prej Sulaiman ibn ‘Isa El-Karij nga Sufjan Eth-Theuri: “I thashe Hammad ibn Ebu Suleimanit: “Deshmo tek Ebu Hanife idhujtari se une jam i paster nga ai”” Sulejmani thote: “Sufjani vazhdoi: “Sepse ai ka thene se Kur'ani eshte i krijuar.’”

Sufjan bin Vaki thote:"E kam degjuar Umer bin Hamadin,nipin e Ebu Hanifes se babai i tij i kishte treguar se: ,,Ibn Ebu Lejla i kishte kerkuar Ebu Hanifes te terhiqej nga qendrimi i tij se Kur'ani eshte i krijuar, dhe Hamadi(djali i Ebu Hanifes) thote se Ebu Hanife u pendua per ate thenie dhe e shpalli terheqjen nga ky qendrim publikisht. Babai im vazhdon Umeri e ka pyetur te atin(Ebu Hanifen): Si hoqe dore nga qendrimi yt? E Ebu Hanife i pergjigjet: Pasha Allahun,pata frike se mos ndeshkohem,andaj perdora nje shprehje corientuese me marifet per t'i bere rreng atij(hile)"

Harun bin Is'hak thote: "Kam degjuar nga Ismail bin Ebu Hakem qe permend Umer bin Ubejd Tenefusi se Hamadi(bir i Ebu Sufjanit) kishte derguar nje njeri tek Ebu hanife per t'i thene: Realisht,une jam i dlire nga ajo qe ti thua dersa te pendohesh"Ibn Ebu Inabeh ishte me te (Hamadin) dhe i thote: Fqinji juaj me ka treguar se Ebu Hanife i kishte kerkuar te hiqte dore nga mendimi i tij,pasi atij vete i ishte kerkuar ta bente nje gje te tille."

Thuhet se Ebu Jusufi tregon: "Kam debatuar me Ebu Hanifen pergjate dy muajve derisa e terhoqi qendrimin e tij mbi krijimin e Kur'anit"

Esh'ariu,Ebu Hasani (ia atribon atij) Kitabu-l-Ibaneh en Usulu-d-Dijaneh: 1998/1418 Dar-l-Kutub el-Ilmije,shenime anesore nga Abdullah Mahmud Muhamed Umeri.

Ne te njejeten faqe,komenttori Abdullah Mahmud Muhamed Umeri shkruan:

“Tahavu potencon ne librin e tij, El-Akide-t-Tahavije, cfare bie ndesh me tregimet se Ebu Hanif thoshte se Kur'ani eshte i krijuar. Gjithsesi Tahaviu eshte me i besueshem ne transmetim dhe me i informuar mbi kredon e shokeve te tij (Ebu Hanifes dhe dy shokeve te tij) sesa Esh'ariu. Imam Tahaviu,Hanefite thone: “Ku’rani eshte Fjala e Allahut,eshte e folura e Allahut,pa qene e mundur te thueht se si eshte realizuar kjo.Ia ka reveluar te Derguarit te Tij.Besimtaret e pranojne vertetesine absolute te ketij libri qiellor. Besimtaret jane te sigurt se Kur'ani eshte Fjala e Allahut.Nuk eshte i krijuar sic jane te krijuara fjalet e qenieve njerezore.

Ketu,komentatori,pavaresisht se ne dukje pranon se libri i atribohet Imam Esh'ariut thote se ky pretendim nuk mund te merret ne konsiderate pasi bie ndesh me theniet e atyre qe e njihnin me mire besimin e Ebu Hanifes dhe qe e kane bartur kete besim per Umetin.

Duke i shtuar kesaj dhe faktin tjeter se Esh'ariu,ne Mekalat-l-Islamijine nuk ve Ebu Hanifen ne listen e atyre qe besonin se Kur'ani eshte je liber i krijuar,pavaresisht tregimeve nga El-Ibaniu i cili te jep pershtypjen se Ebu Hanife nuk ka hequr dore asnjehere nga qendrimi i tij i meparshem se Kur'ani shte i krijuar.

(2) Keto shtate atribute jane renditur nga Esh'arinjte si "Atribute Abstrakte (Sifatu-l-maani)

3 Ne vend te shtate atributeve te lartpermendura,Esh'arinjte rendisin vetem gjashte:

1. Ekzistenca

2. Perjetesia pa fillim

3. Pafundesine pa mbarim

4. Pavaresia absolute

5. Pangjashmeria

6. Njeshmeria

Ekzistenca,hyn tek atributet e qenies (sifat-n-nefsije) sepse pa nje veti te tille nuk do te pershkruhej dot nga dikush tjeter.

Ndersa pese atributet e tjera njihen si 'Atribute Mohuese' (Sifatu-s-selbije) sepse duke i radhitur keto cilesi njeriu mohon cdo kundershti ndaj qenies se Allahut.

4. Esh'arinjte perfshijne dhe shtate atribute te tjera te quajtura Atribute kuptimore (sifatu-l-manevije) te cilat jane si vijon:

1. Allahu eshte i Plotfuqishem

2. Allahu eshte i Gjithevullnetshem

3. Allahu eshte i Gjithedijshem

4. Allahu jeton

5. Allahu eshte Gjitheshikues

6. Allahu eshte Gjitheshikues

7. Allahu flet me te foluren e Tij hyjnore.

Quhen 'Atribute Kuptimore' (sifatu-l-manevije) sepse secili prej ketyre epiteteve nenkupton psh.fuqine,vullnetin,dijen,jeten,shikimin,degjimin,te foluren.

Ebu Hanife sjell vetem shtate atribute por asesi nuk mund te thuhet se ai mohon se ka dhe trembedhjete tipare te tjera te Zotit sikurse thone Esh'arinjte.Pasi 'atributi thelbesor i 'ekzistences' dhe pese atributet e tjera mohuese jane karakteristika te shtate cilesive te permendura edhe pse vetem nenkuptohen.

5 Arsyeja pse Ebu Hanife nuk permend pese 'Atributet Mohuese' (p.sh perjetesine pa fillim,pafundesine pa mbarim,pavaresine absolute,pangjashmerine me krijesat dhe njeshmerine) sepse 'Atributi Thelbesor' (Ekzistenca) dhe shtate atributet e tjera kuptimore te lartpermendura ne fakt jane tipare te cilesive kryesore te Allahut (veti te cilesive apo atributeve kryesore)te cilat jane shtate 'Atribute te Qenies' ose sic i quajne Esh'arinjte 'Atribute Abstrakte'

6 Vullneti per te krijuar eshte ai qe Maturidinjte i referohen si  ‘takhlik.’

7 Vullneti per te vepruar eshte perkthim i fjales arabe 'fi'l' qe me se sumti perkthehet si veprim. Prandaj,ne perkthimin tim e gjeni ne kete kuptim perderisa i pershatatet me mire besimit te Maturidinjve te cilet mese shumti kredon e tyre e mbeshtesin ne doktrinen e Imam Ebu Hanifes. Ta perkthesh kete fjale (fi'l) ne 'veprim' ose 'veproj' nenkuptohet qe krijimi-nje nga veprimet e Allahut- eshte i perjetshem pa fillim perderisa autori shprehet se (fi'l) 'veprimi' eshte i pakrijuar.

8 Me fjale te tjera te pranosh nje gje te tille do te thote te radhitesh me mohuesit e kada e kaderit si Mu'tezilet te cilet sa here i pershkruajne Allahut dore nenkuptojne 'fuqine'

9 Imam Sheukani,ne librin e tij Irashad-l-Fuhul kur diskuton mbi raportet dalluese qe lidhin te shprehurit e drejtperdrejte me ate figurativ thote se nje nga keto raporte eshte "ti jepet dickaje emri i nje prej formave apo manifestimeve te saj,sic eshte te nenkuptosh me fjalen 'dore' fuqine..." (Irshad-l-Fuhul 1/119) E thene ndryshe,dora eshte trajte ose manifestim i fuqise. Ne kete kontekst,kur dikush thote 'dora' eshte nje nga atributet e Allahut,ai me kete nenkupton fuqine e Tij edhe pse shprehja eshte ndryshe.Allahu e di me se miri.

Pejgamberi alejhi selam jepte lëmoshë prej pronës së vet më shumë se çdo njeri tjetër. Atij nuk i dukej shumë diçka që e jepte për Allahun e Lartësuar, por as pak. Kushdo që i lypte diçka, ai ia jepte, qoftë pak apo shumë. Ai jepte lëmoshë si dikush që nuk e ka frikë varfërinë. Dhurimi dhe lëmosha ishin dy gjëra që ai i pëlqente shumë. Gëzimi i Pejgamberit alejhi selam kur jepte, ishte më i madh sesa gëzimi i atij që merrte. Pejgamberi alejhi selam ishte njeriu më bujar dhe më mirëbërës. Mirësia që u vinte njerëzve nga dora e Pejgamberit alejhi selam ishte më e shpejtë, më e vazhdueshme dhe më përfshirëse sesa era me shpejtësinë dhe dobinë e saj gjithëpërfshirëse. Kur i dilte përpara ndonjë nevojtar, Pejgamberi alejhi selam i jepte atë që kishte për vete; ndonjëherë i jepte ushqimin e vet e ndonjëherë i jepte rrobën e vet.

Format se si jepte Pejgamberi alejhi selam ishin të larmishme: ndonjëherë jepte në formë ndihme, ndonjëherë në formë sadakaje (lëmoshe), ndonjëherë në formë dhurate, ndonjëherë e blinte diçka dhe më pas i jepte shitësit edhe çmimin, edhe mallin, sikurse bëri me devenë e Xhabirit (r.a.), ndonjëherë merrte diçka hua dhe e shlyente më mirë dhe më shumë sesa kishte marrë.[1] Kur blinte diçka, ai paguante më shumë sesa çmimi i saj. Ai alejhi selam e pranonte dhuratën, dhe e shpërblente dhuruesin me më shumë apo me shumëfishin e asaj që kishte dhuruar.

Kësisoj, Pejgamberi alejhi selam gjente forma dhe mënyra të llojllojshme për të dhënë sadaka e për të bërë mirë me gjithçka të mundshme. Ai bënte mirë me pronën e vet, me gjendjen, karakterin dhe këshillat e tij. Kështu, ai e jepte pasurinë e vet, dhe i urdhëronte e i nxiste njerëzit të jepnin sadaka. Karakteri, gjendja dhe fjala e Pejgamberit alejhi selam i shtynte njerëzit të bënin mirë. Kur kurnaci shikonte jetën, gjendjen dhe karakterin e Pejgamberit alejhi selam, motivohej të jepte lëmoshë dhe të bënte mirë. Kush shoqërohej me Pejgamberin alejhi selam apo shikonte sjelljen e tij, doemos do të bëhej zemërgjerë dhe bujar.

Vetë sjellja e Pejgamberit alejhi selam ishte një shtysë për të bërë mirë e për të dhënë sadaka. Për këtë arsye, Pejgamberi alejhi selam ka qenë krijesa me kraharorin më të hapur, shpirtin më të mirë dhe zemrën më të lumtur, sepse sadakaja dhe mirëbërja kanë një ndikim të çuditshëm në hapjen e kraharorit dhe në qetësinë shpirtërore, por përveç kësaj, Allahu e veçoi atë nga të tjerët duke ia hapur kraharorin me pejgamberinë, me mesazhin hyjnor dhe me të gjitha karakteristikat e pejgamberisë. Allahu e dalloi të Dërguarin e Tij edhe me hapjen fizike që iu bë kraharorit të tij dhe me nxjerrjen e pjesës së shejtanit prej tij.

Ky është një tregim i një motre muslimane të cilën e ka sprovuar Allahu, xhele shanuhu,  në ditën e parë të martesës së saj.

      Falënderimi i takon Allahut, Zotit të gjitha botërave, paqja, mëshira dhe shpëtimi i  Allahut qofshin mbi të Dërguarin e Tij të fundit (Muhamedin), mbi familjen tij, shokët  e tij dhe të gjithë ata që e pasojnë rrugën e tij deri në ditën e fundit.

Si t'ua bësh të tjerëve do të kthehet ty: 

      Ky shtë një tregim i një motre muslimane të cilën e ka sprovuar Allahu, xhele shanuhu,  në ditën e parë të martesës së saj, por për ata që bëjnë durim Allahu ka thënë: "... Për durimtarët ka shpërblim pa masë." (Zumer: 10)  

      Martesa e tyre ishte një martesë e thjeshtë islame. Kur erdhi koha të dy bashkëshortët  hynë në dhomë. Gruaja u ngrit dhe e solli ushqimin pranë burrit të saj dhe ata u bashkuan në sofër pranë ushqimit. Papritmas dikush trokiti në derë, ndërsa burri i hidhëruar tha: kush është që vjen në këtë orë? U ngrit gruaja për ta hapur derën, u ndal pranë derës dhe pyeti: kush është në derë? Një zë pas derës u përgjigj: jam lypës, kërkoj pak ushqim.

 Gruaja u kthye te burri  i saj dhe i tregoi se kush ishte dhe çfarë donte. Burri u hidhërua edhe më shumë: ky na e trazon qetësinë tonë në natën e parë të dhëndërrisë! Doli te ai dhe e goditi fort duke e larguar atë atë në mënyrë shumë të poshtër. Lypësi u largua nga dera e shtëpisë tij i përulur e uria ia rëndonte shpirtin, trupin dhe nderin e tij.

      Burri pastaj u kthye tek nusja e tij i neveritur nga ky person i cili ia ndërpreu kënaqësinë dhe bisedën me gruan e tij, mirëpo papritmas atë e goditi diç e ngjashme me prekje nga xhinët dhe iu ngushtua toka me gjithë gjerësinë që e ka. Ai doli nga shtëpia duke bërtitur dhe duke e lënë gruan e tij në natën e nusërisë, të cilën e goditi një trishtim kur e pa burrin e saj në atë gjendje, mirëpo kjo ishte dëshira e Allahut të Madhëruar.

      Kjo motër muslimane qëndroi në këtë gjendje pesëmbëdhjetë vite (pa u martuar) duke duruar dhe shpresuar shpërblimin tek Allahu i Madhëruar. Dhe, pas pesëmbëdhjetë  viteve të kësaj ndodhie asaj iu prezentua një musliman për martesë me të cilin pranoi të martohej.

•  Në natën e parë të martesës së saj, ajo u ul me burrin e saj pranë sofrës së ushqimit që të darkonin por papritmas ata dëgjuan se dikush e trokiti derën. Burri i tha gruas së tij që ta hap derën. U ngrit gruaja për ta hapur derën, u ndal pranë derës dhe pyeti: kush është në derë? Një zë pas derës u përgjigj: jam lypës, kërkoj pak ushqim. Gruaja u kthye te burri  i saj dhe i tregoi se kush ishte dhe çfarë donte. Burri e ngriti ushqimin me duart e tij dhe i tha: merre këtë dhe ofroja atij le të hajë deri sa të ngopet, e çka të mbetet prej ushqimit e hamë ne.

Papritmas burri i saj shpërtheu duke qarë. Ajo e pyeti: pse qan? Ai u përgjigj: a e din se kush ka qenë ai njeri të cilin e ka goditur burri juaj? Kush? – pyeti ajo. Ai u përgjigj duke  qarë: unë jam ai.

I Lartësuar qoftë i Fuqishmi Hakmarrës, i Cili u hakmorr për robin e Tij të varfër e të gjorë i cili erdhi me kokë të përulur për të lypur prej njerëzve, kurse dhembja ia rëndonte zemrën e tij prej urisë, dhe ky njeri ia shtoi dhimbjen edhe më shumë duke e larguar në mënyrë mizore prej derës së tij, kurse zemra ime donte të copëtohej  për shkak të nënçmimit dhe përbuzjes që e kishte goditur, mirëpo Allahu i Madhëruar nuk e don padrejtësinë, dhe e zbriti dënimin e Tij mbi atë që e nënçmoi njeriun dhe i bëri padrejtësi, dhe e shpërbleu robin i cili bëri durim. Kaluan ditë dhe Allahu e furnizoi me të mirat e Tij, dhe e dërgoi dënimin mbi atë njeri i cili bëri padrejtësi, dhe ia mori mendjen e ia humbi pasurinë, e ai u bë një lypës i gjorë.

 Dhe, i Lartësuar qoftë Allahu i Cili e furnizoi robëreshën e ndershme besimtare e cila bëri durim në sprovën e Allahut pesëmbëdhjetë vite dhe ia zëvendësoi burrin e saj me më të mirë.

Ajo e mori ushqimin dhe ia ofroi lypësit por shpejt u kthye duke qarë. Burri i saj e pyeti: ç'ke? pse qan? çka ndodhi? të ofendoi? të injoroi? A të rëndoi diçka? Jo - iu përgjigj ajo kurse lotët i rridhnin nga sytë? E pse qan atëherë? – e pyeti përsëri burri. Ajo u përgjigj: ky njeri pranë derës tënde dhe që han nga ushqimi yt ka qenë burri im para pesëmbëdhjetë viteve. Në natën e parë të martesës, e trokiti derën një njeri dhe kërkoi ushqim por burri im doli dhe e largoi atë nga dera duke e goditur.

Pastaj, u kthye tek unë i neveritur por atij iu ngushtua gjoksi e pastaj më duket se është çmendur apo është sëmurë nga xhinët. Ai doli nga shtëpia dhe nuk dinte se kah shkonte dhe prej atij çasti nuk e kam parë më deri sot. Kurse tani ai kërkon lëmoshë nga njerëzit ...